VİSUAL BASİC VİDEOLU ANLATIM 18 DERSLİK

 Visual Basic 1-Giriş (Ekrana Mesaj Yazdırmak)

Visual Basic 2-Combobox Kullanımı

                                        

Visual Basic 3-Değişkenlerin Kullanımı

Visual Basic 4-Do Loop Kullanımı

                                         

Visual Basic 5-For Next Döngüsü

                                       

Visual Basic 6-If Yapısının Kullanımı

                                         

Visual Basic 7-ListBox Kullanımı

                                       

Visual Basic 8-RadioButton kontrolü

                                       

Visual Basic 9-Select - Case Yapısı

                                       

Visual Basic 10-2 ListBox ile Örnek

                                       

Visual Basic 11-Basit Web Browser - Ömür Teşi

                                     

Visual Basic 12-Data Grid View

                                      

Visual Basic 13-Do While Döngüsü

                                      

Visual Basic 14- Sql Bağlantısı Kurmak

                                      

Visual Basic 15-Keypress İşlemleri

                                      

Visual Basic 16-MdiContainer

                                      

Visual Basic 17-Tooltip Kullanımı

                                      

Visual Basic 18-Veri Tabanı İşlemleri

                                     

BAŞARILAR!!!...:)

10 HANELİ ŞİFRELEME

Private Sub Command1_Click()
Randomize
yy = DateDiff("y", "1.1.2000", Now, vbSunday, vbFirstJan1)
Text1.Text = yy & "66" & "30"
sy = Int(Rnd() * 99) + 1
If Len(sy) = 2 Then
Text1.Text = Text1.Text & sy
Else
Text1.Text = Text1.Text & "0" & sy
End If
End Sub

Dim clientsayisi As Integer

Dim flag As Boolean

Private Sub client_DataArrival(ByVal bytesTotal As Long)

Dim data As String

Dim ayir() As String

Dim gönderenisim As String

Dim mesaj As String

client.GetData data

ayir() = Split(data, "zxfçjdgy")

If ayir(0) = "pm" Then

End If

If ayir(0) = "allmesaj" Then

msgbx.Text = ">" + ayir(1) + "" + "   " + ayir(2) + msgbx.Text

msgbx.Text = vbCrLf + msgbx.Text

End If

End Sub

Private Sub Command3_Click()

client.Connect Text2.Text, 11111

End Sub

Private Sub Command4_Click()

If pm.Text = "" Then

'herkese gönder

client.SendData "allmesaj" & "zxfçjdgy" & isim.Text & "zxfçjdgy" & sendmsg.Text

End If

End Sub

Private Sub Form_Load()

client.RemoteHost = client.LocalIP

client.RemotePort = "11111"

flag = True

cliensayisi = 0

server(0).LocalPort = "11111"

server(0).Listen

msgbx.Text = vbCrLf + msgbx.Text

End Sub

Private Sub msgbx_Change()

End Sub

Private Sub sendmsg_Click()

If client.State = sckConnected Then

If flag = True Then

client.SendData "isim" & "zxfçjdgy" & isim.Text

flag = False

End If

End If

End Sub

Private Sub server_ConnectionRequest(Index As Integer, ByVal requestID As Long)

server(Index).Close

server(Index).Accept requestID

clientsayisi = clientsayisi + 1

Load server(clientsayisi)

server(clientsayisi).LocalPort = "11111"

server(clientsayisi).Listen

End Sub

Private Sub server_DataArrival(Index As Integer, ByVal bytesTotal As Long)

Dim data As String

server(Index).GetData data

Dim ayir() As String

ayir() = Split(data, "zxfçjdgy")

If ayir(0) = "isim" Then

user.AddItem Index & "," & ayir(1)

'/////////////

'/////////////

ElseIf ayir(0) = "allmesaj" Then

For i = 0 To clientsayisi - 1

If server(i).State = sckConnected Then

server(i).SendData data

End If

Next i

ElseIf ayir(0) = "pm" Then

For i = 0 To clientsayisi - 1

If server(i).State = sckConnected Then

server(i).SendData data

End If

Next i

End If

End Sub

Private Sub server_Error(Index As Integer, ByVal Number As Integer, Description As String, ByVal Scode As Long, ByVal Source As String, ByVal HelpFile As String, ByVal HelpContext As Long, CancelDisplay As Boolean)

MsgBox "Server Error"

End Sub

X HANELİ BİRBİRİNDEN FARKLI SAYI ÜRETMEK

Öncelikle biz 4 haneli yapalım
bunun için dört farklı değişken tanımlayalım

Bu kodları butona yazıyoruz eğer form yüklenirken yani programın açılışını direk oluştursun diyorsanız formun load kısmına yazın.

Dim a, b, c, d As Integer

Daha sonra aşağıdaki kodları altına yazalım (4 Haneli için)
Kaç haneli yapacaksak o kadar değişken ve attaki
Int(Rnd() * 10) kodunu tüm değişkenlere yazıyoruz


Randomize() 'Her seferinden farklı sayı üsretmesi için
a = Int(Rnd() * 10)'Birinci hane için
b = Int(Rnd() * 10)'İkinci hane için
c = Int(Rnd() * 10) 'Üçüncü hane için
d = Int(Rnd() * 10)'Dördüncü hane için
TextBox1.Text = a & b & c & d 'Textbox'ın içinde Gözükmesi İçin

VISUAL BASIC İLE DOSYALAMA İŞLEMLERİ 2

Burada dosya kontrol fonksiyonlarını göreceğiz.

Dosya Kontrol Fonksiyonları

EOF(no)
Sıralı dosyalarda dosya sonuna gelinip gelinmediğini anlamak için kullanılır. Eğer dosya sonuna gelinmişse true değer gönderilir. Örnek olarak:

Private Sub Form_Load()
Dim ty
Open "c:\autoexec.bat" For Input As #1
Do
Line Input #1, isim 'satır satır okuma yapılıyor
ty = ty + isim
Loop While Not EOF(1) 'dosya sonu kontrol ediliyor
Text1 = ty 'okunan satırlar text1 kutusuna aktarılıyor
Close #1
End Sub

LOF(no)

Numarası verilen dosyanın byte olarak uzunluğunu verir. FileLen fonksiyonu ile aynı işi yapar. Tek farkı LOF ile boyutu öğrenilecek olan dosyanın “Open” komutuyla açılmış olması gerekir.

Private Sub Form_Load()
Dim ty
Open "c:\autoexec.bat" For Input As #1
Do
Line Input #1, isim 'satır satır okuma yapılıyor
ty = ty + isim
Loop While Not EOF(1) 'dosya sonu kontrol ediliyor
Text1 = ty 'okunan satırlar text1 kutusuna aktarılıyor
MsgBox LOF(1)’Dosyanın uzunluğu msgbox ile bildiriliyor.
Close #1
End Sub

Diğer Kontrol Fonksiyonları

Dosyalama işlemlerinde de işe yarayacak birkaç kontrol fonksiyonu daha vardır. Bunları aşağıda tek tek göreceğiz.

Ltrim

Verilen bir metinin solundaki boşlukları kaldırır.
Kullanımı:
Ltrim(Metin) şeklindedir.

Rtrim

Aynı şekilde verilen bir metinin sağındaki boşlukları kaldırır. Kullanım biriçimi Ltrim ile aynıdır.

Trim

Verilen bir metnin her iki tarafındaki boşlukları kaldırır. Kullanım biçimi aynıdır.

StrConv

Verilen bir metini belirlenen biçime dönüştürür.
Başlıca kullanılan modlar şunlardır.
VbProperCase : Verilen metinin ilk harfini büyük yapar.
VbLowerCase : Verilen metni küçük harfe çevirir.
VbUpperCase : Verilen metni büyük harfe çevirir.
VbUnicode : Verilen metinin ilk harfini gösterir.
Bunlardan başka;
VbFormunicode
VbHiragana
VbKatakana
VbNarrow
VbWide
Komutları kullanılır.

Right

Verilen metin içindeki n tane karakteri verir.
Örnek:
Dim a
A = right(“PcMagazine”,8)
Bu şekilde yazdığımızda sonuç “Magazine” olarak görüntülenecektir.

Left

Verilen metin içerisindeki soldan n tane karakteri verir. Kullanım biçimi aynıdır.

Len

Metin içerisindeki karakter sayısını verir.

Kullanımı: Len(Metin) biçimindedir.

InStr

Bu fonksiyon bir stringin içinde arama yapmaya yarar. Belirlenen bir karakterden başlayarak arama yapabilir.
Örnek olarak bir sürücü yolundaki sürücü harfini çıkaracak bir kod yazalım.

Private Sub Command1_Click()
Dim a, b
a = "C:\Program Files\Winamp\"
If InStr(a, "\") Then
b = Mid(a, 1, InStr(a, "\"))
MsgBox b
End If
End Sub

Bir sürücü yolundaki ilk “\” işareti sürücü harfinin sağındaki işaretttir. Bundan yola çıkarak ilk “\”’ı bulup mid komutuyla parçalayarak sürücü harfini çıkarttık. Burada Mid komutunu bilmeyenler için aşağıda açıkladım.

Mid

Mid komutu bir stringi parçalamaya yarar. Stringin başlangıcında belirlenen karaktere kadar olan bölümünün çıkartılmasını sağlar.
Kullanımı: Mid(String, Baslangic, Nereye Kadar) şeklindedir. Örnek olarak:

Dim a, b
a = "PcMagazine"
b = Mid(a, 1, 2)
MsgBox b

Şeklinde bir kod yazarsak “PcMagazine” içinde 1. karakterden 2. karaktere kadar olan yeri çıkarmış oluruz. Sonuçta Msgbox “Pc” degerinin gönderir.

VISUAL BASIC’DE DOSYALAMA İŞLEMLERİ 1

Bu iş için Data kontrolleri kullanmak daha avantajlıdır ancak küçük çaplı bir database programı yazdığımızda bu kodları kullanmak daha avantajlı olabilir.

Dosya Açmak

Visual Basic’de bir dosya 5 farklı biçimde açılabilir.

• Input
• Random
• Output
• Append
• Binary

Şimdi bu modları nasıl kullanacağımızı görelim.

Input Erişim Modu

Input modunda dosya, üzerinde değişiklik yapılmadan sadece okunmak için açılır.
Örnek olarak:

Private Sub Form_Load()
Open "c:\deneme.txt" For Input As #1
Input #1, a
MsgBox a
Close #1
End Sub

Burada “deneme.txt” dosyası sadece okunmak için 1 numaralı dosya olarak açıldı. Input komutuyla 1 numaralı dosyanın 1. satırı okundu. Birinci satırı “a” harfi ile simgeledik. Ve Msgbox’ta 1. satır görüntülendi. Close komutu ile de 1 numaralı dosya kapatıldı.

Random Erişim Modu

Bu modda her kayıta belirli bir uzunluk verilerek sadece bu uzunluktaki alana yazılması sağlanır. Yani bir kaydın uzunluğunu 10 karakter olarak belirlediysek, 9 karakter bile yazar isek bu kayda 10 karakter olarak geçer. Eksik olan her bir karakter için boşluk atanacaktır.
Mesela; Her kayıtın uzunluğu 10 karakter olsun. Şöyle bir örnek verebiliriz.

Private Sub Form_Load()
Dim ad As String * 10, isim 'Her bir kayıt 10 karakter olacak
isim = "c:\deneme.txt"
Open isim For Random As #1 Len = 10 'Dosyamızı açıyoruz
ad = "PcMagazine"
Put #1, 1, ad '"PcMagazine" kelimesini 1 nolu kayda yazıyoruz
ad = "Online"
Put #1, 2, ad '"Online" kelimesini 2 nolu kayda yazıyoruz.
Close #1 'Dosyamızı kapatıyoruz.
End Sub

Bu kodu çalıştırdığımızda “deneme.txt” dosyasına şu şekilde yazılacaktır.

PcMagazineOnline****

Görüldüğü gibi “Online” kelimesi 10 karakteri tamamlamadığı için kelimeden sonra 10’a kadar olanlar yerine boşluk vuruldu. Ayrıca bu modda her kayda bir kayıt numarası verildiği için daha sonra okunmak istendiğinde kayıt numarası verilerek okunma işlemi gerçekleştirilebilir. Random modda Dosyadan okuma yapılırken “Get”, dosyaya yazılırken “Put” komutları kullanılır.

Output Modu

Bir dosyaya yazılmak için dosya sıralı erişim modunda açılır.
Örnek olarak:

Private Sub Form_Load()
Dim no1, no2, no3
Open "c:\deneme.txt" For Output As #1
no1 = "PC"
no2 = "Magazine"
no3 = "Online"
Print #1, no1, no2, no3
Close #1
End Sub 

Bu kodu çalıştırdığımızda “c:\deneme.txt” dosyasına şu şekilde yazma işlemi yapılır.

‘PC Magazine Online’

Bu kodda dosyaya yazma için “Print” komutunu kullandık. “Write” komutuda aynı “Print” komutu gibidir ancak her kaydı tırnak içine alır ve kayıtlar arasına virgül koyulmasını sağlar.

"PC","Magazine","Online"

Bu modun bir dezanavtajı ise her yeni kayıtta eski kaydın üzerine yazılmasıdır.

Append Modu

Aynı Output modu gibi çalışır fakat Output modundaki gibi eski kaydın üzerine yazmak yerine yeni kaydı eski kaydın altına ekleyerek çalışır.

Örnek olarak yukarıdaki örneği Append modunda açalım.

Private Sub Form_Load()
Dim no1, no2, no3
Open "c:\deneme.txt" For Append As #1
no1 = "PC"
Print #1, no1
no2 = "Magazine"
Print #1, no2
no3 = "Online"
Print #1, no3
Close #1
End Sub

Bu kodu çalıştırdığımızda dosyaya şu şekilde yazılacaktır:

‘PC
Magazine
Online’

Binary Modu

Binary modunda dosya içerisindeki her karaktere, karakter numarası verilerek ulaşılabilir. Hatırlarsanız Random modda her bir kayda bütün olarak ulaşabilirken, Binary modda her bir karaktere ulaşmamız mümkündür. Aynı şekilde bu modda da okuma ve yazma için “Put” ve “Get” komutları kullanılır.

Bu ay erişim modlarını basit olarak tanıdık. Gelecek ay örneklerle devam ederek dosya kontrol fonsiyonlarını göreceğiz.  

VİSUAL BASİC EDİTÜRÜ

Visual Basic Editörü  

Bilgisayar programlarını geliştirmek için kullandığımız araçlara editör deriz.Visual Basic için kullandığımız editör sadece visual basic için tasarlanmıştır ve 4 versiyondan oluşur. Bunlar;

Learning Edition

Standart Edition

Professional Edition

Enterprise Edition

Bu editörlerin kullanım açısından hiç bir farkı yoktur. Farklılıkları ise içerdikleri programlama modülleri, araçları ve nesnelerden ibarettir.

Visual Basic editörünü çalıştırmak için Başlat->Programlar->Microsoft Visual Studio->Microsoft Visual Basic menülerini kullanabilirsiniz veya daha önceden kaydetmiş olduğunuz Visual Basic Proje dosyalarına çift tıklama yolunu kullanabilirsiniz. Eğer proje dosyasını kullanarak Visual Basic editörünü çalıştırırsanız direk olarak seçtiğiniz proje açılacaktır. Başlat menüsü ile Visual Basic editörünü çalıştırısanız karşınıza yeni proje türünü seçmenizi, en son çalışılan projelerden birini açmanızı veya daha önce çalıştığınız proje dosyasının yerini göstermenizi amaçlayan bir diyalog karşınıza gelecektir (Resim 1.1).

Resim 1.1 Visual Basic başlangıç diyalog penceresi.

Bu ders kapsamında göreceğiniz konuları uygularken Standart EXE türündeki proje türünü seçebilirsiniz. Standart EXE proje türünü seçtikten sonra "Aç" düğmesine tıkladığınızda yeni bir projeyi Visual Basic editörü sizin için hazırlar(Resim 1.2).

Resim 1.2 Visual Basic editörü.

Visual Basic projelerini geliştirken en çok kullanılan editör araçları Resim 1.2'de gösrterilenToolbox, Project Manager, Properties Window, Form Penceresi dir.

ToolBox : Form Penceresi üstüne yerleştireceğimiz nesneleri eklemek için kullanılan araç çubuğudur. Form üstüne bir nesne eklemek için üstündeki simgelerden istenilen nesnenin simgesine tıklanıp form üstüne resim çizilir gibi eklenir.

Project Manager : Üstünde çalıştığılan projenin form, modül vb. temel nesneleri arasında geçiş yapmak, projeye yeni form, modül vb.nesneleri eklemek ve projeye eklenmiş olan form, modül vb. nesneleri projeden çıkarmak için kullanılan proje yönetim penceresidir.

Properties Window : Proje içindeki nesnelere ait özelliklerin görüntülendiği ve değerlerinin değiştirilmesi için kullanılan penceredir. Kullanımda özellikleri değiştirilecek nesne(ler) seçildikten sonra değişiklik Properties Window içindeki iki sütunlu tablonun sağ sütunundaki değer değiştirilir.

Form Penceresi : Proje dahilinde istenilen sayıda form kullanılabilir. Proje doğrultusunda geliştirilen programın arayüzlerini oluşturduğumuz tasarımları oluşturduğumuz bölümdür.

Editör ile çalışırken kullanılmayan pencere ve araç çubuklarını saklamak için veya kullanılacak pencere veya araç çubuğu saklı ise tekrar görünür hale getirmek için View menüsünü kullanalır.(Resim 1.3 )

Resim 1.4 View Menüsü

Nesne  

Programlar hazırlanırken kullanıcı arayüzünde kullanıcı ile programın iletişime geçmesini sağlayan veya bir amaç doğrultusunda hazırlanmış programlama araçlarıdır. Örneğin Label  nesnesi programın arayüzüne yerleştirilen ve kullanıcı tarafından değiştirilemeyen metinleri kullanıcıya sunmayı amaçlayan görsel bir nesneyken, Timer  nesnesi kullanıcının göremeyeceği fakat belirtilen zaman aralıklarında istenilen görevleri yerine getiren bir nesnedir.

Nesnelerin Özellikleri : Bir program geliştirirken veri girişini, sunumlarını ve özel uygulamaları nesneleri kullanarak gerçekleştiririz. Bir nesneyi kullanmak o nesnenin özelliklerini amaçlar doğrultusunda değiştirebilmek ve olaylarını iş akışını sağlayacak şekilde kullanmak anlamındadır. Bir nesnenin yatay ve düşey konumu, adı, görünürlüğü ve erişelebilirliği bir nesnenin temel özellikleridir. Nesnelere ait özellikler değiştirilirken aşağıdaki ifade kullanılır :

Nesnenin adı = Label1

Nesnenin özelliği = Caption

Nesnenin özelliğinin yeni değeri = "Visual Basic" ise

Label1.Caption = "Visual Basic"

Komut satırı Label1 nesnesinin Caption özelliğini "Visual Basic" olarak değiştirecektir. Nesnelerin bir çok özelliği çalışma anında (Run Time) değiştirilebilirken adı (Name) özelliği gibi bazı özellikleri sadece tasarım anında (Design Time) değiştirilebilir.

Nesnelere Ait Olaylar : Bir nesneye kullanıcının müdahalesi veya sistemin müdahalesi anında nesnenin programı yönlendirmesi için hazırlanmış alt programlar (Sub Routine) olay olarak adlandırılır. Örneğin bir bilgi girişi ekranında bütün bilgileri girdikten sonra "Kaydet" düğmesine mouse ile tıklandığında "Kaydet" düğmesinin (Caption özelliği "Kaydet" olan düğmenin ismi Command1 varsayılmıştır.) Private Sub Command_Click olayı çalışır ve programcı programın "Kaydet" düğmesine tıklanıldığında yapması gerekenleri bu alt programa kodlar. Aşağıdaki örneği inceleyiniz.

Private Sub Command1_Click()

         Label1.Caption = Text1.Text

End Sub

Yukarıdaki programın açıklaması : Programın ekranında adı yani Name özelliği Label1 olan bir Label, adı Text1 olan bir TextBox ve adı Command1 olan bir CommandButton bulunmaktadır. Command1 düğmesine tıklanıldığında Label1'in içeriğini (Ekranda görünen statik metni) Text1'in içeriği (Kullanıcının Text1'e yazdığı metin) yap.

Temel Visual Basic Nesneleri 

 Label Nesnesi : Label nesnesi ekranda yani kullanıcı arayüzünde kullanıcının değiştiremeyeceği sabit metinleri kullanıcıya sunar. Label nesnesinin en çok kullanılan özellikleri;

Name : Her nesnenin olduğu gibi Label nesnesinin de Name özelliği vardır. Bir nesnenin Name özelliği nesnenin programın içindeki adıdır. Bu özellik sadece tasarım anında değiştirilebilir.

Caption : Label nesnesinin ekranda görünen metnini içeren özelliğidir. Caption özelliği değiştiğinde ekrandaki metinde aynı anda değişecektir. Name özelliği ile Caption özelliği karıştırılmamalıdırlar.

Label nesnesine ait olaylar;

Click : Kullanıcı mouse ile nesnesinin üstüne tıkladığında oluşan bir olaydır. Herhangi bir parametresi yoktur.

DblClik : Kullanıcı mouse ile nesnesinin üstüne çift tıkladığında oluşan bir olaydır. Herhangi bir parametresi yoktur.

MouseMove : Kullanıcı mouse imlecini nesnenin üstünde hareket ettirdiği zaman oluşan olaydır. Parametreleri;

Private Sub Label1_MouseMove(Button As Integer, Shift As Integer, X As Single, Y As Single) 

End Sub

Button : Integer veri tipinde bir parametredir ve mouse'un hangi tuşuna basıldığını gösterir. Parametrenin değerlerine göre ifade ettikleri;

Button Parametresinin değeri	Basılı olan düğme
0	Hiçbiri
1	Sol
2	Sağ
3	Sol ve Sağ

Shift : Integer veri tipinde bir parametredir ve klavyenin hangi fonksiyon tuşuna basıldığını gösterir. Parametrenin değerlerine göre ifade ettikleri;

Shift Parametresinin değeri	Basılı olan tuş
0	Hiçbiri
1	Shift
2	Ctrl
4	Alt
3	Shift+Ctrl
5	Shift+Alt
6	Ctrl+Alt
7	Shift+Ctrl+Alt

X ve Y : Single veri tipindeki parametrelerdir ve mouse'un ekran üstündeki koordinatlarını verirler.

MouseDown : Kullanıcı nesnenin üstündeyken mouse'un bir tuşuna bastığı zaman oluşur. Parametreleri MouseMove olayının parametreleri ile aynıdır ve aynı şekilde çalışırlar.

MouseUp : Kullanıcı nesnenin üstündeyken mouse'un basılı tuşunu serbest bıraktığı zaman oluşur. Parametreleri MouseMove olayının parametreleri ile aynıdır ve aynı şekilde çalışırlar.

 TextBox Nesnesi : TextBox nesnesi kullanıcı arayüzünde kullanıcının değiştirebiceği dinamik metinleri kullanıcıya sunar ve düzenlemesini bekler. TextBox nesnesinin en çok kullanılan özellikleri;

Name : Bir nesnenin Name özelliği nesnenin programın içindeki adıdır. Bu özellik sadece tasarım anında değiştirilebilir.

Text : TextBox nesnesinin ekranda görünen metnini içeren özelliğidir. Text özelliği değiştiğinde ekrandaki metinde aynı anda değişecektir veya kullanıcı metni düzenlediğinde Text özelliğinin değeri değişecektir. Name özelliği ile Text özelliği karıştırılmamalıdırlar.

MaxLenght : Bu özellik ile TextBox nesnesinin içereceği metnin maksimum uzunluğudur. Örneğin Bir şifre alanına kullanıcı 8 haneden fazla karakter girmesini engellemek istersek maxlenght özelliğini 8'e eşitleyebiliriz. Girilecek metni sınırlandırmamak için de maklenght özelliğini 0'ra eşilenir.

PassChar : Kullanıcının yazdığı karakterlerin yerini alan karakteri içerir. Örneğin bir programa girilirken kullanıcı adı ve parola sorulur ve kullanıcı adı girilirken kullanıcı girdiği kullanıcı adını birebir görebilirken, parolayı girerken parolanın her karakteri için "*" karakterini görür. Bu örnekte parolanın girildiği textbox nesnesinin PassChar özelliği "*" içerir. Bu sayede üçüncü şahıslar girilen parolaları göremezler.

Locked : Kullanıcının ekrandaki metinleri belirli işlemler süreci içinde değiştirmesi engellenmesi için kullanılan özelliktir. Locked özelliğinin değeri True ise kulanıcı metni düzenleyemez ancak False ise düzenleyebilir.

MultiLine : Metnin TextBox içinde birden fazla satırda görüntülenmesine olanak verir.

ScrollBars : MultiLine özelliği True yapıldığında görüntülenmek istenen kaydırma çubuklarını göstermenize veya saklamanıza olanak tanır.

TextBox nesnesine ait olaylar;

Click : Kullanıcı mouse ile nesnesinin üstüne tıkladığında oluşan bir olaydır. Herhangi bir parametresi yoktur.

DblClik : Kullanıcı mouse ile nesnesinin üstüne çift tıkladığında oluşan bir olaydır. Herhangi bir parametresi yoktur.

Change : Kullanıcı TextBox'ın içindeki metni düzenlediği an oluşur. Herhangi bir parametresi yoktur.

MouseMove : Bakınız Label nesnesi MouseMove Olayı.

KeyPress : Kullanıcıdan veya sistemeden programa bir karakter gittiği zaman oluşan olaydır. Parametreleri;

Private Sub Text1_KeyPress(KeyAscii As Integer) 

End Sub

KeyAscii : Sistemden veya klavyeden programa gönderilen karakterin Ascii tablosundaki numarasıdır.

KeyDown : Odak nesnenin üstündeyken kullanıcının klavye'nin bir tuşuna bastığı zaman oluşur. Parametreleri;

KeyCode : Klavye üstünde kullanılan tuşun sistemde ilişkilendirildiği numarasıdır.

Shift : Integer veri tipinde bir parametredir ve klavyenin hangi fonksiyon tuşuna basıldığını gösterir. Parametrenin değerlerine göre ifade ettikleri;

Shift Parametresinin değeri	Basılı olan tuş
0	Hiçbiri
1	Shift
2	Ctrl
4	Alt
3	Shift+Ctrl
5	Shift+Alt
6	Ctrl+Alt
7	Shift+Ctrl+Alt

KeyUp : Odak nesnenin üstündeyken kullanıcının klavyede bastığı tuştan parmağını kaldırdığı an oluşur. Parametreleri KeyDown olayının parametreleri ile aynıdır ve aynı şekilde çalışırlar.

 CommandButton : Kullanıcı arayüzünde gerekli veriler girildikten sonra bir işlemi başlatmak için kullanılan nesnedir. CommandButton nesnesinin en çok kullanılan özellikleri;

Name : Bir nesnenin Name özelliği nesnenin programın içindeki adıdır. Bu özellik sadece tasarım anında değiştirilebilir.

Caption : Command nesnesinin ekranda görünen metnini içeren özelliğidir. Name özelliği ile Caption özelliği karıştırılmamalıdırlar.

Default : Bir diyalog penceresinde bulunan onay tuşunun Default özelliğine True değerini atarsak, diyalog penceresini kullanan kullanacı pencere üstünde herhangi bir yerde {ENTER} tuşuna basarsa onay tuşuna basmış sayılır. Bir Form üstünde sadece bir CommandButton nesnesinin Default özelliği True değerini alabilir.

Cancel : Bir diyalog penceresinde bulunan iptal tuşunun Cancel özelliğine True değerini atarsak, diyalog penceresini kullanan kullanacı pencere üstünde herhangi bir yerde {ESC} tuşuna basarsa iptal tuşuna basmış sayılır. Bir Form üstünde sadece bir CommandButton nesnesinin Cancel özelliği True değerini alabilir.

CommandButton nesnesine ait olaylar;

Click : Kullanıcı mouse ile nesnesinin üstüne tıkladığında oluşan bir olaydır. Herhangi bir parametresi yoktur.

Private Sub Command1_Click() 

End Sub

Not :Diğer Visual Basic nesneleri ileride açıklanacaklardır.

 ListBox : Arayüz içinde basit anlamda (tek sütun) listeleri görüntülemekte kullanılan nesnelerdir. ListBox nesnesi içindeki liste elemanları ekrana sığmayacak kadar fazlaysa ListBox nesnesinin sağ tarafında düşey bir kaydırma çubuğu belirir ve bu sayede listenin bütün elemanları görüntülenebilir. Kullanıcı ListBox nesnesindeki bir elemanı seçebileceği gibi duruma göre birden fazla elemanı seçmesi de istenebirilir. ListBox nesnesinin en önemli metodları ve özellikleri aşağıda listelenmiştir. Ayrıca liste elemanlarının görünmeyen bir değerleri vardır. Görünen değer bir String değerdir fakat görünmeyen değer bir Long değerdir.

Özellikleri

ListIndex : Tek seçimli modda seçili olan liste elemanının, çoklu seçim modunda en son seçilen liste elemanının index numarasını saklar. Türü Integer'dır. 1. Liste elemanının ListIndex değeri 0'dır. n. elemanın ListIndex değeri n-1 dir.

ListCount : Liste elemanlarının sayısını verir. Türü Integer'dır.

Text : Seçili Liste elemanın görünen liste değerini verir ve değiştirir. Türü String'dir.

ItemData([ListIndex]) : ListIndex değeri ile belirtilen liste elemanının görünmeyen değerini verir ve değiştirir. Türü Long'dur.

Selected([ListIndex]) : ListIndex değeri ile belirtilen liste elemanın seçli olup olmadığını belirtir ve atar. Türü Boolean'dır.

Sorted : Liste elemanlarının görünen değerlerine göre sıralanıp sıralanmayacağını belirtildiği özelliktir. Türü Boolean'dır.

List([ListIndex]) : ListIndex değeri ile belirtilen liste elemanının görünen değerini verir ve değiştirir.

MultiSelect : Kullanıcının liste içinde birden fazla kayıt seçip seçemeyeceğini belirtildiği özelliktir. Türü Integer'dır.

Metodları

Clear : Liste içindeki bütün elemanları silen metoddur.

ListBox1.Clear

AddItem [Görünen Değer] : Görünen değeri parametre olarak alan bu metod ile listeye eleman eklenir.

ListBox1.AddItem "Visual Basic"

Refresh : Listenin ekran görüntüsünü güncelleyen metoddur.

ListBox1.Refresh

RemoveItem([ListIndex]) : ListIndex ile belirtilen liste elemanını listeden siler.

ListBox1.Remove(0)

 ComboBox : Arayüz içinde basit anlamda (tek sütun) listeleri tek satırda (sadece  seçili liste elemanını) görüntülemekte kullanılan nesnelerdir. ComboBox nesnesi içindeki liste elemanları birden fazlaysa ComboBox nesnesinin sağ tarafındaki düşey ok tüşüna basılınca sağ tarafında duruma göre kaydırma çubuğu olan bir liste belirir ve bu sayede listenin bütün elemanları görüntülenebilir. ComboBox nesnesinin en önemli metodları ve özellikleri aşağıda listelenmiştir. Ayrıca liste elemanlarının görünmeyen bir değerleri vardır. Görünen değer bir String değerdir fakat görünmeyen değer bir Long değerdir.

Özellikleri

ListIndex : Tek seçimli modda seçili olan liste elemanının, çoklu seçim modunda en son seçilen liste elemanının index numarasını saklar. Türü Integer'dır. 1. Liste elemanının ListIndex değeri 0'dır. n. elemanın ListIndex değeri n-1 dir.

ListCount : Liste elemanlarının sayısını verir. Türü Integer'dır.

Text : Seçili Liste elemanın görünen liste değerini verir ve değiştirir. Türü String'dir.

ItemData([ListIndex]) : ListIndex değeri ile belirtilen liste elemanının görünmeyen değerini verir ve değiştirir. Türü Long'dur.

Selected([ListIndex]) : ListIndex değeri ile belirtilen liste elemanın seçli olup olmadığını belirtir ve atar. Türü Boolean'dır.

Sorted : Liste elemanlarının görünen değerlerine göre sıralanıp sıralanmayacağını belirtildiği özelliktir. Türü Boolean'dır.

List([ListIndex]) : ListIndex değeri ile belirtilen liste elemanının görünen değerini verir ve değiştirir.

Style : ComboBox'ın ekran üstündeki görünümünü ve kullanımını değiştirir. Sadece tasarım anında değiştirilebilir.

Metodları

Clear : Liste içindeki bütün elemanları silen metoddur.

ComboBox1.Clear

AddItem [Görünen Değer] : Görünen değeri parametre olarak alan bu metod ile listeye eleman eklenir.

ComboBox1.AddItem "Visual Basic"

Refresh : Listenin ekran görüntüsünü güncelleyen metoddur.

ComboBox1.Refresh

RemoveItem([ListIndex]) : ListIndex ile belirtilen liste elemanını listeden siler.

ComboBox1.Remove(0)

  Horizantal ve Vertical ScrollBar : Arayüz içine sığmayan bilgilerin veya listelelerin görünmeyen yerlerinde dolaşmak için kullanılan  nesnelerdir. Bu nesnelerin tek yaptıkları arayüzde minimum ve maximum değeri belli olan kaydırma çubuklarının tutamaçlarının kullanıcı tarafından yerleri kullanıcı tarafından değiştirilmesi durumunda oluşacak olayla programcı kendi bilgilerini birleştirir ve ekran üstünde bütün bilgileri kademeli olarak kullanıcıya aktarabilir. Buna örnek olarak bir harita üstünde kullanıcıyı dolaştırmak verilebilir. Bu nesnelerin en önemli özellikleri ve olayları aşağıda açıklanmıştır.

Özellikleri

Value : Kaydırma çubuğu tutamacının mevcut konumunu belirtir. Türü Integer'dır.

Min : Kaydırma çubuğu tutamacının en solda veya en altta olduğu zaman aldığı Value değeridir. Türü Integer'dır.

Max : Kaydırma çubuğu tutamacının en sağda veya en üstta olduğu zaman aldığı Value değeridir. Türü Integer'dır.

Olayları

Change Olayı : Kaydırma tutamacının konumunun değişmesiyle olurur.

Scroll Olayı : Kaydırma tutamacının konumunun fare ile sürüklenerek değiştirilmesi sırasında oluşur.

 CheckBox : Kullanıcıdan bir onay alınması gerektiğinde veya bir bilginin olup olmadığında (Doğru/Yanlış) kullanıcıya bilgi vermek için veya kullanıcıdan bilgi almak amacıyla kullanılan nesnedir. CheckBox'a ait önemli özellikler ve olaylar aşağıda açıklanmıştır.

Özellikleri

Caption : CheckBox'ın yanındaki metni içeren özelliktir.

Value : CheckBox'ın seçili olma durumunu gösteren ve değiştiren özelliktir. Türü Integer'dır.

Olayları

Click Olayı : Kullanıcı tarafından CheckBox nesnesinin seçilme durumunun değiştirilmesiyle gerçekleşir.

 RadioButton : Kullanıcıdan birden çok seçenek içinden sadece birini seçmesi istenildiğinde kullanılan nesnedir. Bir form içinde gruplanmamış olan RadioButton'lar içinden sadece bir tanesi seçilebilir. RadioButton'a ait önemli özellikler ve olaylar aşağıda açıklanmıştır.

Özellikleri

Caption : RadioButton'ın yanındaki metni içeren özelliktir.

Value : RadioButton'ın seçili olma durumunu gösteren ve değiştiren özelliktir. Türü Boolean'dır.

Olayları

Click Olayı : Kullanıcı tarafından RadioButton nesnesinin seçilme durumunun değiştirilmesiyle gerçekleşir.

Visual Basic Nesnelerinin Ortak Özellikleri  

Görsel Özellikler : Nesnenin görselliği ile ilgili özelliklerdir.

Alignment : Nesne içindeki metnin yatay hizalama şeklini içerir.

BackColor : Nesnenin arkaplan rengini içerir.

Enabled : Nesnenin erişilebilirliğini belirleyen özelliktir.

Font : Nesne üstündeki metnin yazı biçimini yapıandıran özelliktir.

MousePointer : Mouse'un ekran üstündeki şeklini belirler. önceden tanımlanmış şekillerin yanısıra 99-Custom özelliği ile istenilen cursor şeklini elde edebilirsiniz.

MouseIcon : Mouse'un ekran üstündeki özel (Custom) şeklini içeren özelliktir.

TabStop : Kullanıcı Tab tuşunu kullandığında odağın nesne üstünde durup durmayacağını belirler.

TabIndex : Nesnenin Tab sırasını kontrol eder.

Tag : Gerektiğinde kullanılması amacıyla programcı için açıklama yeri.

ToolTipText : Nesnenin açıklamasını kullanıcıya göstermek amacı ile kullanılan TollTip'lerin yazıldığı özelliktir.

Diğer Özellikler :

Index : Nesnenin nesne dizileri içindeki numarasıdır.

Değişkenler  

Değişkenler içlerinde veri saklayan programlama arçlarıdır. Bir programı geliştirirken programcı iki türlü veri kullanır bunlar karakter dizileri ve sayısal verilerdir. Bu da bir programlama dilinde verileri depolayan araçları ikiye ayırmayı zorunlu kılmıştır. Diğer programlama dillerinde olduğu gibi Visual Basic'te de veri depolayan araçlar yani değişkenler ikiye ayrılırlar. Bunlar : Karakter dizileri ve sayısal değişkenlerdir. Değişkenlerle ilgili daha ayrıntılı bilgi için  aşağıdaki tabloyu inceleyiniz.

Karakter  Dizileri

String Karakter Dizisi  n Byte

Sayısal  Değişkenler

Byte 0-255 arası tam sayı 1 Byte Integer Kısa tam sayı 2 Byte Long Uzun tam sayı 4 Byte Single Kısa rasyonel sayı 4 Byte Double Uzun rasyonel sayı 8 Byte Currency 19 haneli rasyonel sayı 8 Byte

Diğer

Boolean True/False mantıksal tip 1 Byte Variant Her türlü veriyi depolayan değişken tipi 8 Byte

Değişken Tanımlama

Visual Basic'te herhangi bir olay veya alt programda geçerli olacak bir değişkeni tanımlamaya gerek yoktur. Kullanılan değişken olay veya alt program çalışmaya başladığında otomatik olarak Visual Basic tarafından tanımlanır. Bu yöntem ile program geliştirmek kolay olmasının yanısıra büyük uygulamalarda yetersiz kalmaktadır. Bu yöntemin bir dezavantajı ise kod yazımı sırasında programcının yapacağı değişkenlere bağlı yazım (syntax) hatalarını derleyicinin farkedememesidir. Visual Basic Code Window içindeyken en üste Option Explicit yazıldığında Visual Basic derleyicisi kullanılan bütün değişkenlerin tanımlanmasını şart kılar. Visual Basic'te üç türlü değişken tanımlama yöntemi vardır bunlar;

Dim : Kullanıldığı ortamda geçerliliğini sürdüren değişkenler tanımlamak için kullanılır. Değişkenler Dim ile bir olayın içinde tanımlandığında sadece o olay içinde geçerli olurlar. Formun veya Modülün General Declarations bölümünde tanımlanan değişkenler tanımlandıkları form veya modülün içindeki bütün olay, alt program ve fonksiyonlarda geçerli olurlar. Aşağıdaki örnekte x değişkeni Dim deyimi ile tanımlanan bir Integer'dır. Kullanıcı Command1 isimli düğmeye bastığında doğar, sadece Command1_Click() olayı içinde geçerlidir ve olay bittiğinde ölür.

Private Sub Command1_Click()

Dim x as Integer

x=3

End Sub

Static : Kullanıldığı ortamda geçerliliğini sürdüren ve alt programın içinde olduğu form veya modül bellekten silinene kadar yaşamını sürdüren değişkenler tanımlamak için kullanılır. Aşağıdaki örnekte x değişkeni Static deyimi ile tanımlanan bir Integer'dır. Kullanıcı Command1 isimli düğmeye ilk basışında doğar, olay bitti ğinde uyur ve içindeki değeri saklar, sadece Command1_Click() olayı içinde geçerlidir ve Command1 isimli CommandButton'ın üstünde olduğu form bellekten silindiğinde ölür.  Aşağıdaki örnekte düğmeye üç kez basıldığında Label1 nesnesi ekranda 9 gösterecektir.

Private Sub Command1_Click()

Static x as Integer

x=x+3

Label1.Caption=x

End Sub

Redim : Esnek boyutlu dizi değişkenler tanımlamak veya tanımlanmış bir dizi değişkenin boyutlarını değiştirmek için kullanılır. Ayrıntılı bilgi sonraki bölümlerde verilecektir.

Global : Sadece Modüllerin General Declarations bölümünde kullanılabilir. Projenin heryerinde geçerli olan, program çalıştığında doğan ve program bellekten silindiğinde ölen değişkenler tanımlamak için kullanılır.

Not: Global tanımlanmış x değişkeniniz varsa ve herhangi bir olayın, alt programın veya fonksiyonun içinde de bir x değişkeni tanımlarsanız. O olayın, alt programın ve fonksiyonun içinden global olan x değişkenine erişemezsiniz.

Değişken dönüşüm fonksiyonları

CStr() : Herhangi bir veri tipini String veri tipine dönüştürmek için kullanılır.

CByte() : Herhangi bir veri tipini Byte veri tipine dönüştürmek için kullanılır.

CInt() : Herhangi bir veri tipini Integer veri tipine dönüştürmek için kullanılır.

CLng() : Herhangi bir veri tipini Long veri tipine dönüştürmek için kullanılır.

CSng() : Herhangi bir veri tipini Single veri tipine dönüştürmek için kullanılır.

CDbl() : Herhangi bir veri tipini Double veri tipine dönüştürmek için kullanılır.

Str() : Herhangi bir sayı veri tipini String veri tipine dönüştürmek için kullanılır.

Int() : Herhangi bir sayı veri tipini tam sayıya dönüştürmek için kullanılır.

Val() : Herhangi bir String veri tipini sayıya dönüştürmek için kullanılır.

String İşleme Fonksiyonları

Trim() : Bir String ifadenin başında ve sonunda bulunan boşlukları siler.

LTrim() : Bir String ifadenin başında bulunan boşlukları siler.

RTrim() : Bir String ifadenin sonunda bulunan boşlukları siler.

Mid(String,start,lenght) : Bir String ifadenin bir bölümünü kesmek için kullanılır. Örneğin Mid("ABCDEF",3,2)="CD"

Right(String,Lenght) : Bir String ifadenin sondan istenilen sayıda karakterinin kesilmesi anlamına gelir. Örneğin Right("ABCDEF",3)="DEF"

Left(String,Lenght) : Bir String ifadenin baştan istenilen sayıda karakterinin kesilmesi anlamına gelir. Örneğin Left("ABCDEF",3)="ABC"

Yeni Değişken Türü Oluşturma (Type)

Mevcut kullanılan değişken türleri yetersiz kaldığında veya yapılan çalışmayı sadeleştirmek istendiğinde yeni bir değişken türü tanımanır. Yeni değişken türü bir veya birden fazla mevcut değişken türlerinde tanımlanmış alt değişkenlerden oluşur. Bu işlemi gerçekleştirebilmek için aşağıdaki yazım kuralına uygun Type komutu kullanılır. Type komutu sadece modül içinde kullanılabilir. Form içinde kullanılamaz.

Type [Yeni Değişken Türü Adı]

AltDeğişken1 As MevcutTür

AltDeğişken2 As MevcutTür

.

.

AltDeğişken3 As MevcutTür

End Type

Yeni oluşturulmuş bir değişken türü programın her yerinde diğer değişkenlerden farksız olarak kullanılabilirler.

Not: Rasgele erişimli dosyalarda kullanılacak olan bir değişken türü içinde tanımlanan String türünde alt değişkenlerin uzunlukları aşağıdaki örnek koddaki belirtilmelidir.

Type Ogrenci

Adı As String * 25

Soyadı As String * 25

Yaşı As Integer

AnneAdı As String *25

BabaAdı As String * 25

End Type

Operatörler ve Bağlaçlar 

=	Atama Operatörü	x=3
+	Toplama Operatörü	x=y+5
-	Çıkarma Operatörü	x=y-3
*	Çarpma Operatörü	x=y*3
/	Bölme Operatörü	x=y/2
^	Üs Operatörü	x=y^2
>	Mantıksal Büyüktür Operatörü	x>5
<	Mantıksal Küçüktür Operatörü	x<3
<>	Mantıksal Farklı Operatörü	x<>6
Not	Mantıksal Değil Bağlacı	Not x>5
And	Mantıksal VE Bağlacı	x>3 And y<>2
Or	Mantıksal VEYA Bağlacı	x=5 OR y<9

If-Then-Else  

Nesne temelli programlamada program akışı sadece olaylar ile yapılmaz. Olaylar içinde yazılan kodun mantık çerçevesinde yönlendirilmesi gereklidir. Visual Basic'te büyük çoğunlukla yönlendirme işlemi if blokları ile gerçekleştirilir. If bloklarının yazım (syntax) kuralı aşağıdadır.

If  Şart1  Then     'Blok Başlangıcı

............. 'Şart1 doğru ise yapılacak işlem

ElseIf  Şart2 Then

................ 'Şart1 Yanlış ve Şart2 doğruysa yapılacak işlem

ElseIf  Şart3 Then

............... 'Şart1 ve Şart2 Yanlış Şart3 doğruysa yapılacak işlem

ElseIf  Şart4 Then

...............

ElseIf Şart(n) Then

............... 'Bütün Şartlar Yanlış ve Şart(n) doğruysa yapılacak işlem

Else

...............  'Bütün Şartlar Yenlış ise yapılacak işlem

End If        'Blok Sonu

If  bloklarını kullanırken programcının yukarıdaki gibi Else veya ElseIf alt If bloklarını kullanma zorunluluğu yoktur. Aşağıdaki örnekleri iyice inceleyiniz.

If x=8 Then

................ ' x=8 ise

End If

'--------------------------------------------------------------

If x=8 Then

................ 'x=8 ise

ElseIf x=9 Then

................ 'x=8 değil ve x=9 ise

End If

'--------------------------------------------------------------

If x=8 Then

................ 'x=8 ise

Else

................ 'x=8 değilse

End If

'--------------------------------------------------------------

If x=8 Then

................ 'x=8 ise

ElseIf x=9 Then

................ 'x=8 değil ve x=9 ise

Else

................ ' x=8 değilse ve x=9 değilse

End If

Select Case 

"Select case" komutu ikiden fazla durumun söz konusu olduğu şartlarda program akışını yönlendirmek için  kullanılan yönlendirme komutudur. "Select Case" komutu durum değişkenine göre hareket eder. Aşağıda "Select Case" komutunun yazım kuralı açıklanmıştır.

Select Case [Durum Değişkeni]

Case [Durum1]

...............    ' Durum1 oluşursa çalışacak kod

Case [Durum2],[Durum3]

...............    ' Durum2 veya Durum3n oluşursa çalışacak kod

Case Is > [Durum4]

...............    ' Durum değişkeni Durum4'den büyükse

' çalışacak kod

Case Is < [Durum5]

...............    ' Durum değişkeni Durum5'den küçükse

' çalışacak kod

Case Else

...............    ' Yukarıdaki durumların hiçbiri gerçekleşmiyorsa

' çalışacak kod

End Select

Sıralı Dosya Erişimi  Output : Sıralı erişim dosya açma yöntemlerinden biridir. Sabit disk üstünde var olmayan bir dosyayı oluşturur. Var olan dosyaların içeriğini silerek açar. Yazım kuralı aşağıdaki gibidir.

Open [Dosya Yolu] For Output As #[Dosya No]

[Dosya Yolu] : Açılacak dosyanın sabit disk üstündeki adresidir. Türü String'dir.

[Dosya No] : Açılacak dosyaya program içinde erişilirken kullanılan 0-255 arasındaki sayıdır. Farklı iki dosya için aynı sayı kullanılamaz

Dosyaya bilgi yazmak için Print# veya Write# komutları kullanılır.

Print #[Dosya No], [String Değişken]

Write #[Dosya No], [String Değişken]

Append : Sıralı erişim dosya açma yöntemlerinden bir diğeridir. Dosyanın içindeki var olan satırların sonuna satır eklemek için kullanılan yöntemdir. Açılmak istenen dosya sabit disk üstünde yoksa hata verir. Yazım kuralı aşağıdaki gibidir.

Open [Dosya Yolu] For Append As #[Dosya No]

[Dosya Yolu] : Açılacak dosyanın sabit disk üstündeki adresidir. Türü String'dir.

[Dosya No] : Açılacak dosyaya program içinde erişilirken kullanılan 0-255 arasındaki sayıdır. Farklı iki dosya için aynı sayı kullanılamaz.

Dosyaya bilgi yazmak için Print# veya Write# komutları kullanılır.

Print #[Dosya No], [String Değişken]

Write #[Dosya No], [String Değişken]

Input : Sıralı erişim dosya açma yöntemlerinden biridir. Sadece okuma amaçlı dosya açılırken kullanılır. Dosyayı Input şeklinde açabilmek için dosyanın sabit disk üstünde var olması gerekmektedir.yapılan her okuma işleminde yeni okuma için otomatik olarak bir alt satıra konumlanılır. Aksi halde hata oluşur. Yazım kuralı aşağıdaki gibidir.

Open [Dosya Yolu] For Append As #[Dosya No]

[Dosya Yolu] : Açılacak dosyanın sabit disk üstündeki adresidir. Türü String'dir.

[Dosya No] : Açılacak dosyaya program içinde erişilirken kullanılan 0-255 arasındaki sayıdır. Farklı iki dosya için aynı sayı kullanılamaz .

Dosyadan okuma yapmak için Input# veya Line Input# komutları kullanılır.

Input #[Dosya No], [String Değişken]

Line Input #[Dosya No], [String Değişken]

Rasgele Dosya Erişimi 

Rasgele dosya erişim yöntemini kullanabilmek için öncelikle dosya içinde saklanacak veriler modellenmelidir. Veriler modellendikten sonra herbir veri grubu için bir değişken türü oluşturulmalıdır. Değişken türü oluşturmak için Type komutu kullanılır.

Rasgele erişimli dosyanın sıralı erişimli dosyalardan program kodlama açısından en büyük farkı dosyaya yazma ve okuma için tek bir yöntem kullanılmasıdır ve sabit disk üstünde bulunmayan bir dosyayı oluşturmak işlemininde bu yöntem tarafından yapılmasıdır. Rasgele erişimli dosyalarda kayıtların uzunluğu sabit olduğundan dosya içindeki her kaydın byte cinsinden adresi bellidir. Buyüzden dosya içindeki istenilen kayda ait bilgiler direkt olarak değiştirilebilir. Bu özellik bu yöntemin en önemli özelliğidir. Rasgele Erişimli dosya kullanma yönteminde dosya açma işlemi aşağıdaki şekilde kullanılır.

Open [Dosya Adresi] For Random As #[Dosya No] Len=[Kayıt Uzunluğu]

[Dosya Adresi] : Türü String'tir. Açılacak olan dosyanın sabit disk üstündeki adresini belirtir.

[Dosya No] : Türü Integer'dır. Açılacak dosyaya daha sonra program içinde bu dosyayı temsil edecek olan ve başka bir dosya tarafından kullanılmayan bir dosya numarasıdır.

[Kayıt Uzunluğu] : Türü Integer'dır. Açılacak olan dosyada kayıtların adreslenmesinde kullanılan üzere her bir kaydın byte cinsinden boyutudur.

Dosya içindeki kayıt sayısı dosyanın byte cinsinden olan boyutunu kaydın byte cinsinden olan boyutuna bölümünden ibarettir.  Aşağıda bu işlemi gerçekleştiren program kodu verilmiştir.

Ks = LOF([Dosya No])/[Kayıt Uzunluğu]

Dosya içine kayıt eklemek için put değimi kullanılır. Put değiminin yazım şekli aşağıda belirtilmiştir.

Put #[Dosya No],[Kayıt No],[Kayıt Değişkeni]

[Dosya No] : Dosya açarken kullanılan doaya numarasıdır.

[Kayıt No] : Kaydın kaçıncı sıraya yazılacağını belirtir. Bilgisayar sabit kayıt uzunluğu sayesinde belirtilen kaydın byte cinsinden adresini hesaplar.

[Kayıt Değişkeni] : Kayın No sayesinde hesaplanan kayıt adresine Kayıt değişkeninin içerdiği bilgiler yazılır.

Dosya içinden bir kaydı okumak için Get değimi kullanılır. Get değiminin yazım kuralı aşağıda belirtilmiştir.

Get #[Dosya No],[Kayıt No],[Kayıt Değişkeni]

[Dosya No] : Dosya açarken kullanılan doaya numarasıdır.

[Kayıt No] : Kaydın kaçıncı sıradan okunacağını belirtir. Bilgisayar sabit kayıt uzunluğu sayesinde belirtilen kaydın byte cinsinden adresini hesaplar.

[Kayıt Değişkeni] : Kayın No sayesinde hesaplanan kayıt adresinden okunan bilgiler Kayıt değişkenine yazılır.

Program içinde kullanılmayan dosyalar Close değimi ile kapatılmalıdır.

Close [Dosya No]